अमेरिकामा आफ्ना सामानको आयातमा १० प्रतिशत थप भन्सार शुल्क लगाइएकोमा चीन रिसाएको छ, तर उसले त्यो देखाएको छैन ।

अमेरिकी करको घोषणापछि क्यानडा र मेक्सिकोले प्रतिकारात्मक कारबाहीको घोषणा गरेका थिए । क्यानडाका प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडोले आफ्नो देश "पछि हट्ने छैन" भनिसकेका छन् । उनले अमेरिकी उत्पादनहरूको आयातमा २५ प्रतिशत थप भन्सार लगाउने घोषणा पनि गरिसके । 

यद्यपि, यसपछि अमेरिकी राष्ट्रपतिले मेक्सिको र क्यानडामा लगाइएको कर ३० दिनको लागि स्थगित गर्न सहमत भएका छन् । ट्रम्पले दुवै देशसँग छुट्टाछुट्टै सम्झौता गरेका छन्। यद्यपि, चीनमाथिको कर मंगलबारदेखि लागू हुनेछ।

अहिलेसम्म चीनले यसमा कुनै प्रतिक्रिया जनाइसकेको छैन । 

चीन किन भन्सारको मुद्दामा मौन बस्यो ?

२०१८ मा, जब ट्रम्पले पहिलो पटक चिनियाँ आयातलाई लक्षित गर्दै करको एक चरण सुरु गरे, त्यतिबेला चीनले भनेको थियो कि ‘आफू व्यापार युद्धबाट डराएको छैन ।’

यसपटक चीनले अमेरिकासँग वार्ता गर्ने र संयुक्त वार्ता मार्फत सम्झौतामा पुग्ने कुरा गरेको छ । केही मिडिया रिपोर्टहरूले ट्रम्प र सी बीच यसै हप्ता फोन वार्ता हुनसक्ने संकेत गरेका छन्।

यसको अर्थ यो घोषणाले ट्रम्पलाई कुनै असर पार्दैन भन्ने होइन । त्यो सत्य हुनेछ, विशेष गरी १० प्रतिशत भन्सार शुल्क उनको पहिलो कार्यकालमा अर्बौं डलर मूल्यका सामानहरूमा लगाइएको शुल्कहरू मध्ये एक हो।

चिनियाँ सरकारको मौनताको कारण सायद यो हो कि यो पहिले नै सुस्त अर्थतन्त्रका कारण चिन्तित आफ्ना जनतामा थप चिन्ता थप्न चाहँदैन ।

तर चीनको अर्थतन्त्र अब पहिले जस्तो अमेरिकामा निर्भर छैन । चीनले अफ्रिका, दक्षिण अमेरिका र दक्षिणपूर्वी एसियामा आफ्नो व्यावसायिक सम्बन्धलाई बलियो बनाएको छ । चीन अहिले १२० भन्दा बढी देशहरूको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक साझेदार हो ।

कार्नेगी चीनका चोङ जे-आयोन भन्छन्, ‘चीनले यो १० प्रतिशत सहन सक्छ भन्ने सोचिरहेको हुनुपर्छ। मलाई लाग्छ त्यसैले चीन शान्त देखिन्छ। किनकि यदि केही ठूलो छैन भने, ट्रम्प प्रशासनसँग लडाइँ रोज्नुको कुनै कारण छैन, जबसम्म यसले चीनलाई केही वास्तविक फाइदा पुर्‍याइरहेको छ ।’

सीको के हो अडान ?

चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले यो अडान अपनाउनुको अर्को कारण पनि छ । सायद उसले यो सम्पूर्ण परिस्थितिमा आफ्नो लागि केही फाइदा देखिरहेको छ।

वास्तवमा, ट्रम्पले राष्ट्रपतिको रूपमा आफ्नो कार्यकालको पहिलो महिनामै युरोपेली संघमा कर लगाउने धम्की दिइसकेका छन् । ट्रम्पका यी कार्यहरूले अन्य अमेरिकी सहयोगीहरूमा पनि उनीहरूविरुद्ध पनि यस्तै निर्णय लिन सकिन्छ कि भनेर चिन्ता सिर्जना गरेको बताइन्छ । 

यसो गरेर ट्रम्पले आफ्नो वरपरका देशहरूमा विभाजनको अवस्था सिर्जना गरिरहेका छन् । यसको विपरीत, चीन आफूलाई शान्तिप्रिय देशको रूपमा देखाउन चाहन्छ । जो स्थिर छ र त्यसैले सम्भावित रूपमा राम्रो व्यापार साझेदार हो।

स्टिमसन सेन्टरका चाइना प्रोग्रामका निर्देशक युन सुन भन्छन्, ‘ट्रम्पको अमेरिका-फर्स्ट नीतिले चुनौतीहरू बढाउनेछ र विश्वका लगभग सबै देशहरूलाई खतरा निम्त्याउनेछ ।’

अगाडि उनी भन्छन्, ‘यदि हामीले यसलाई अमेरिका-चीन रणनीतिक प्रतिद्वन्द्विताको सन्दर्भमा हेर्छौं भने, अमेरिकी नेतृत्व र त्यसमाथिको विश्वास कमजोर हुँदा चीनलाई प्रत्यक्ष फाइदा हुनेछ । यद्यपि यसले द्विपक्षीय स्तरमा चीनलाई खासै फाइदा नहुन सक्छ, तर चीनले निश्चित रूपमा यस अवसरको पूर्ण फाइदा उठाउने प्रयास गर्नेछ ।’

विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्रको नेताको रूपमा, सीले चीनलाई वैकल्पिक विश्वव्यापी व्यवस्थाको नेतृत्व गर्ने आफ्नो महत्वाकांक्षा कहिल्यै लुकाएनन् ।

कोभिड महामारीको अन्त्य भएदेखि सीले धेरै देशहरूको भ्रमण गरिसकेका छन् । उनले विश्व बैंक र पेरिस जलवायु सम्झौता जस्ता प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू र सम्झौताहरूको लागि समर्थन देखाएका छन् ।

बिबिसी हिन्दीबाट